نمـــــاز تـــــراويـــــح

يكى از خصوصيات ماه مبارک رمضان ، نماز تراويح با جماعت در شبهاى آن ميباشد. 

ابن حجر عسقلانى در معناى «تراويح» میګوید که : كلمه «تراويح» جمع «ترويحة» است، يعنى «يک راحتى»، مانند كلمه «تسليمة» كه بمعناى « يك سلام» ميباشد و از کلمه سلام گرفته شده، و نمازهاى جماعت شبهاى رمضان را «  تراويح» ميگويند زيرا اولين بارى كه نماز « تراويح» بصورت جماعت شروع شد بين هردو سلام نماز كمى استراحت ميكردند. 

و پيامبر صلى الله عليه و سلم در فضل نماز تراويح فرموده اند: « من قامَ رمضان إيماناً واحتساباً غُفِرَ له ما تقدَّم من ذنبه» (متفق عليه).

يعنى: " کسي که قيام رمضان را از روي ايمان و اخلاص بجاي آورد، گناهان گذشته اش آمرزيده مي شود."

و امام نووى رحمة الله عليه فرمودند: « منظور از قيام رمضان نماز تراويح ميباشد» .

       
خواندن نماز تراويح بجماعت در ماه مبارك رمضان بالاى  زن ومرد بعد از نماز خفتن وقبل از نماز وتر،   سنت مؤكد است.  دليل  مشروعيت آن عمل حضرت پیامبرصلی الله علیه وسلم وازآن به بعد عمل اصحاب كرام  بوده است.

       در حديث  متبركه  امده است  كه حضرت محمدصلى الله عليه  وسلم   در ماه  مبارك  رمضان بعد ازنماز خفتن ابتدا هشت ركعت  نماز تراويح وبعد ٱ  سه  ركعت  نماز وتر را بجا  اورده است .

      « عـن عائشة  أن  النبى  صلى الله 
عليه وسلم  ما كان يزيد فى  رمضان  ولا فى غيره على إحدى عشر ركعة . وروى ابن  خزيمة وابن  حبان  فى صحيحيهما عن جابر  أنه صلى الله عليه وسلم  صلى بهم  ثماني ركعات  والوتر، ثم انتظر وه فى القابلة فلم يخرج إليهم .»

       
همچنان  در حـــديث  ديگـرى أبو يعلي  والطبرانى بـــه سند حسن از انها  روايت  فرموده  كه فرموده است :
 « جا أبي بن كعب إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال : يا رسول الله إنه  كان منى الليلة شى ء ، يعنى فى  رمضان ، قال ؛«وما ذاك يا أبي »؟ قال  نسوة فى دارى ؛ قلن ؛ إنا لا نقرأ  القران  فنصلي بصلاتك ؟ فصليت بهن ثماني ركعات وأوترت ، فكانت سنة الرضا ولم يقل شيئٱ »(ماخذ :  صفحه ۲۲۵ كتاب فقه السنة : نوشته: السيد سابق جلد اول طبع اول ۱۱۹۶ م  جمهورى عربى  مصر )

       اما در اين هيچ شك نيست كه  در زمان  حضرت عمر فاروق رضى الله  تعالى  عنه بيست ركعت نماز تراويح رابه  ده سلام بجماعت  بــه حضور  صحابه  كرام  بدون  انكار احدى خوانده  اند.
 امام  شافعى(رح )   وامام  حنبل (رح)  خواندن نماز تراويح را نيز سنت  گفته  اند.

اداى نماز  تراويح  به جماعت  سنت كفايى  است  . 
خواندن  تراويح ؛ دو دو ركعت  افضل  است . بعد  از اداى  چهار ركعت  ، كمى  درنگ شود  ، سپس  ركعات ديگر شروع شود وطوریکه قبلآ ګفته شد وجه تسميه تراويح هم از  همين  راحت  ميان  هر چهار ركعت  گرفته  شده است.
بعد از ختم  تراويح نماز  وتر نيز  در ين  ماه  به جماعت خوانده  ميشود كه در  ركعت سومى  بعد از ختم  قرائت  امام  تكبير  ميگويد بعدٱ  امام  ومقتد يها  همه  طور خفيه دعاى قنوت  ميخوانند.


در فاصلــه بين هر چهار  ركعت ،  برخى چند آيت  قرآن  كريم تلاوت  مى نمايند يا ذكر وتسبيح مى گويند .

در افغانستان  عزيز ما   معمولآ  دعاى  ذيل خوانده  ميشود:


 « سبحان ذى الملك  والملكوت ، سبحان ذى العزة والعظمة والقدرة والكبريا ء والجبروت ،سبوح ، قدوس  ربنا ورب الملا ئكة  والروح »

ختم قرآن كريم درنماز تراويح

ماه رمضان ماه قرآن است، و قرآن نيز در اين ماه در ليلة القدر نازل شده، و اجر و پاداش چند برابر ميشود، لذا يكى از بهترين اعمالى كه يك شخص در اين ماه بايد انجام دهد كثرت قراءت قرآن است، چه در نماز باشد و چه خارج از نماز. بنابراين، در نماز تراويح و يا تهجد نيز ميتوان قرآن را خواند تا اينكه ختم كرد، و در حديث صحيح از ابن عباس وارد شده است كه: « کان النبي صلى الله عليه و سلم أجود الناس بالخير، و کان أجود ما يکون في رمضان حين يلقاه جبريل، و کان جبريل عليه السلام يلقاه کل ليلة في رمضان حتي ينسلخ، يعرض عليه النبي صلى الله عليه و سلم القرآن، فإذا لقيه جبريل کان أجود بالخير من الريح المرسلة» (متفق عليه)

يعنى: «  پيامبر صلى الله عليه و سلم سخاوتمندترين مردم از لحاظ خير بود و در ماه رمضان وقتي که جبرئيل او را ملاقات مي‌کرد بيشتر سخاوتمند مي‌شد، و جبرئيل هر شب در ماه رمضان تا پايان ماه با او ملاقات مي‌کرد و پيامبر صلى الله عليه و سلم قرآن را بر او مي‌خواند و وقتي که جبرئيل با اوملاقات مي‌کرد، او براي بخشش خير، از تندباد سريع‌تر مي‌شد». 

و ميتوان گفت كه قراءت كل قرآن در نماز تراويح يك نوع از اين مدارسه بشمار ميرود زيرا تمامى قرآن را مرور ميكند، لذا امام احمد بن حنبل دوست داشت كسى كه امامت را بعهده بگيرد تمامى قرآن را در نماز تراويح ختم كند، لذا اگر تمامى قرآن در نماز مراجعه و ختم شود بهتر است زيرا تمامى آيات قرآن مرور ميشود، ولى نبايد بحجت ختم كردن قرآن به سرعت قراءت طورى افزود كه معلوم نشود امام چه ميخواند و خشوع را از بين ببرد، وگرنه آرام تر خواندن و كمتر خواندن از اين بى خشوعى بهتر است و لو اينكه قرآن را با آن بى خشوعى ختم كند.

اعتكاف  :

اعتكاف در لغت   به معناى  بند بودن ،  توقف يا درنگ كردن ،  در جايى ميباشد .


ودر اصطلاح شرعـــى اعتكاف   عبارت  است : از  اينكه  انسان  از همـه  تعلقات  ومصروفيت هاى  دنيوى  از زن و از فر زندان خويش جدا گشته ، از همه مصروفيت هاى  خا نوادگى وخوا هشات  نفسانى  خويش ببرد ، وفكر  وعمل خويش را با تمام توانايى  هاى  خويش  به عبادت خداوند مصروف  سازد. 
اعتكاف  در دهه اخير  رمضان  سنت مؤكد بــــوده واگر  از يك قريه  يك شخص  نيز اعتكاف  نمايد ،  حكمش از ديگران  رفع ميگردد.

دلايل مشرعــيت  اعتكاف :

      آيت قــرآنــى :

 خداوند سبحانه و تعالى فرموده است : « وعهد نا  إلى  ابراهيم واسمعيل أن  طهر ا بيتى  للطائفين والعاكفين  والركع السجود » « ووحى فر ستاديم  بسوى  ابراهيم  واسماعيل  كه بر پا سازيد خانه  مرا براى  طواف كنندگان  واعتكاف  كنند گان  وركوع  وسجده كنند گان » (  سوره بقره آيت ۱۲۵ )

)احــاديــث نبــــوى  
از عايشه ) رض (  روايت گرديد  است  كه گفت : « كـــان رسول الله (ص)   يعتكف العشر ا لا واخر من  رمضان  حتى  توفاه الله عزوجل  » « بود پيا مبر ( ص)    كه اعتكاف ميكرد   دهه  اخير  رمضان  را تا وقتى  كه وفات  داد اورا خداوند عزوجل »( متفق  عليه ).

       
همچنان از ابن عمر ( رض)  روايت است كه گفت : « كان  رسول الله ( ص)   يعتكف العشر  الاواخر من رمضان   »  پيامبر( ص) «  دهه اخير  رمضان را اعتكاف ميگرد ».