v
جمعی در میدان بزرگ ده بر سر ماجرائی حقیر دعوا می کردند و دشنه وخنجر از چپ و
راست بر همدیگر حوالت می نمودند.
در گوشه ی میدان الاغی ایستاده و
خاموش در هیاهوی آنان مینگریست.
بهلول به آرامی سر در گوش الاغ برد و
گفت:
اینان را ببخشائید که نام خود را بر
شما نهاده اند.
v
گفته اند روزی بهلول در مجلس «محمد بن سلیمان عباسی»، پسر عموی هارونالرشید حاضر بود و یکنفر از علماء اهل
تسنن بنام «عمر بن عطاء العدوی» که از اولاد عمر بن خطاب بود نیز در مجلس حضور
داشت.
«عمر بن عطاء
العدوی» از والی اذن خواست تا با بهلول مشغول مباحثه و مذاکره شود، آنگاه از بهلول
پرسید: «حقیقت ایمان چیست؟»
بهلول گفت: «قال مولانا الصادق ـ علیهالسّلام ـ: الایمانُ عَقْدٌ
بِالْقَلْبِ وَ قَولٌباللّسانِ وَ عَمَلٌ بالْجوارحِ وَ الارکانِ»
یعنی: «ایمان عبارت است از عقیده قلبی
و گفتن با زبان و عمل کردن با اعضاء وجوارح.»
عمر گفت: «از اینکه گفتی «قال مولانا
الصّادق» معلوم میشود که غیر ازجعفر بن محمد دیگر هیچ کس صادق و راستگو نیست، چون تو لقب صادق
را اختصاص به او دادی.»
بهلول گفت: «این اشکال اول به جدّ تو
«عمر بن الخطاب» وارد است که به رفیقش ابوبکر لقب «صدّیق» داد. مگر در زمان او کسی
دیگر راستگو نبود؟» عمر بن عطاء گفت: «نه، در آن زمان تنها کسی که راستگو بود فقط
ابوبکر بود!»
بهلول گفت: «دروغ میگویی، زیرا خداوند در کلام مجیدش میفرماید: «والَّذینَ آمَنوا بِاللهِ وَ
رُسُلِهِ اولئکَ هم الصدّیقونَ»(حدید-۱۹)
یعنی: «آنچنان کسانی که ایمان به خداوند
و پیامبران او آوردهاند، آنها همه،صدّیق میباشند.»
پس با این همه مومنی که در زمان
ابوبکر بودند چطور میشود فقط صدیقیّت را به ابوبکر اسناد داد؟
عدوی گفت: «او را صدّیق میگفتند برای آنکه او اول کسی بود که به
پیامبر(صلیالله علیه و آله) ایمان آورد.»
بهلول گفت: «این جواب تو از دو جهت
باطل است، هم از جهت لغت، زیرا لغتاً به کسی که اول به کسی ایمان آورد صدّیق نمیگویند و هم از این جهت باطل است که به
شهادت تمام مسلمین، ابوبکر اول کسی نبوده که اسلام آورده، بلکه اسلام اورا در
مرتبه پنجم یا هفتم گفتهاند.»
«عمر بن علاء عدوی» دید، الان است که
آبروی او در مجلس ریخته شود، لذا خلط درمباحثه کرد و از بهلول پرسید: «از امام
زمانت بگو.»
بهلول گفت: «إمامی مَنْ سبَّح فی
کَفِّهِ الحِصی وَ کَلَّمَهُ الذّئبُ اذا عَوی و رُدَّت الشَّمْسُ لهُ بَیْنَ
الَمَلاءِ وَ اوجَبَ الرَّسولُ عَلیَ الخَلْقِ لهُ الوَلا، فذْلکَ إمامی و إمامُ
الْبرّیاتِ»
یعنی: «امام من کسی است که سنگ ریزه
در دست او تسبیح میکند و گرگ با او سخن میگوید و خورشید در ما بین مردم پس از
غروب کردن بخاطر او دوباره طلوع میکند و ولایت او را پیغمبر(صلیالله علیه و آله) در میان مردم بارها
تصریح کرده و جمیع صفات پسندیده در او مجتمع و از جمیع صفات رذیله مبرّا است، آن
شخص، امام من و امام تمام مردم است.» عمر عدوی گفت: «وای بر تو ای
بهلول!امیرالمومنین هارون را تو، امام خویش نمیدانی؟»
بهلول گفت: «وای بر تو ای ملعون! تو
میگویی هارون از این اوصاف که بر شمردم خالی است؟ پس تو دشمن خلیفهای و به دروغ او را خلیفه می خوانی.»
«محمد بن سلیمان عباسی» از مناظره
بهلول خندهاش گرفت و او را تحسین کرد و به عمر عدوی گفت: «رسوا شدی، دیگر حرف نزن» و او
را از مجلس بیرون کرد و آنگاه با بهلول در امر خلافت صحبت کرد و بهلول حقانیّت
علی(علیهالسّلام) را به او اثبات کرد.
(روضات الجنات ج۲.ص۱۵۴)
v
روزی بهلول وارد قصر هارون شد و چون مسند خلافت را خالی و بلامانع دید جلو
رفته و بدون ترس و واهمه بر تخت خلیفه نشست.
غلامان دربار چون آن حال بدیدند، به
ضرب چوب و تازیانه بهلول را از تخت پایین کشیدند.
هنگامی که خلیفه وارد شد بهلول را دید
که گریه می کند.
از نگهبانان سبب گریه ی او را پرسید
گفتند: چون در مکان مخصوص شما نشسته بود او را از آنجا دور کردیم. هارون ایشان را
ملامت کرد و بهلول را دلداری داده نوازش نمود.
بهلول گفت: من برای خود گریه نمی کنم
بلکه به حال تو می گریم، زیرا که من چند لحظه در مسند تو نشستم اینقدر صدمه دیدم و
اذیت و آزار کشیدم، در این اندیشه ام که تو که یک عمر بر این مسند نشسته ای چه
مقدار آزار خواهی کشیدو صدمه خواهی دید، و تو به عاقبت کار خود نمی اندیشی و در
فکر کارهای خود نیستی.
v
روزی هارون الرشید مبلغی به بهلول داد که بین فقرا و نیازمندان قسمت کند.
بهلول وجه را گرفت و لحظه ای بعد آنرا به خلیفه بازگرداند.
هارون دلیل این امر را سئوال کرد،
بهلول گفت: هر چه فکر کردم از خلیفه محتاج تر و فقیرتر نیافتم. چرا که می بینم
ماموران تو به ضرب تازیانه از مردم باج و خراج می گیرند و در خزانه ی تو می ریزند،
از این جهت دیدم که نیاز تو از همه بیشتر است، لذا وجه را به خودت بازگرداندم
v
روزی خلیفه از بهلول پرسید: تا به امروز موجودی احمق تر از خود دیده ای؟
بهلول گفت: نه والله، این نخستین بار
است که میبینم.
v
بزرگترین نعمت های الهی چیست؟
بهلول پاسخ داد: عقل، چه در خبر است
که چون خداوند اراده فرماید نعمتی را از بنده زایل کند اول چیزی که از وی سلب می
نماید عقل است. عقل از رزق محسوب شده ولی افسوس که حق تعالی این نعمت را از من دریغ
فرمود.
به یاد داشته باشیم
پروردگار همیشه و همه جا شاهد و ناظر بر اعمال یکایک مخلوقات خویش است، پس عملی از
ما سرنزند و سخنی برزبان نرانیم که بازآرد پشیمانی(که سودی ندارد)، و همواره بیاد
داشته باشیم که زرتشت فرمود:( *گفتار نیک، پندار نیک، کردار نیک*..از مشخصات مومن
واقعی است.
حکایت
آورده اند که:
شخصی از برای نماز وارد مسجد شد دزدی را بر گوشه ای از مسجد
بدید
که انتظار می کشد تا او به نماز بایستد و کفشهایش را به
سرقت ببرد
آن شخص نیز با کفش به نماز ایستاد!
پس از نماز دزد به وی گفت با کفش نماز نباشد!
اونیز در جواب دزد گفت:اگر نماز نباشد کفش باشد!!!
آورده اند که:
«جوحی»در کودکی چند روز شاگرد خیاطی بود.روزی استادش کاسه
عسل به
دکّان برد.خواست که به کاری رود.جوحی را گفت:«در این کاسه
زهر است.زنهار
تا نخوری که هلاک شوی»!گفت:«مرا با آن چکار است؟»چون استاد
برفت جوحی
وصله جامه ای به صراف داد و پاره ای نان فزونی بستد و با آن
عسل تمام بخورد!
استاد باز آمد و وصله طلبید.جوحی گفت:«مرا مزن تا راست
بگویم!حال آنکه من
غافل شدم دزد وصله را ربود!من ترسیدم که تو بیائی و مرا
بزنی!گفتم:«زهر بخورم
تا تو باز آئی من مرده باشم!آن زهر که در کاسه بود تمام
بخوردم ولی هنوز زنده ام
باقی تو دانی.
آورده اند که:
از بهر روز عید سلطان محمود خلعت هر کس تعیین می کرد.چون به
تلخک رسید
فرمود که پالانی بیاورید و به او بدهید چنان کردند.
چون مردم خلعت پوشیدند تلخک آن پالان را در دوش گرفت و به
مجلس سلطان آمد
گفت:«ای بزرگان عنایت سلطان در حق بنده از اینجا معلوم کنید
که شما را خلعت
ازخزانه فرمود و جامه خاص از تن در آورد و بر من
پوشانید!!!»
آورده اند که:
سلطان محمود را در حالت گرسنگی بادنجان بورانی آوردند.خوشش
آمد!
گفت:«بادنجان طعامی است خوش»ندیمی در مدح بادنجان فصلی
پرداخت.
چون سیر شد گفت:«بادنجان سخت مضر است!»
ندیم باز در مضرت بادنجان مبالغتی تمام کرد.
سلطان گفت:«ای مردک نه آن زمان که مدحش می گفتی نه حال که
مضرتش باز
میگوئی؟!»
گفت:«من ندیم توام نه ندیم بادنجان! مرا چیزی
باید گفت که تو را خوش آید نه بادنجان را.
آورده اند که:
روزی بهلول در حمام مشغول استحمام بود که ناگه هارون الرشید
وجمعی از
یارانش وارد حمام شدند و چشم هارون الرشید به بهلول افتاد!
و از بهلول پرسید که اگر بخواهی من را بخری به چه قیمت می
ارزم؟!!
بهلول گفت: پنجاه دینار!!!
هارون الرشید برآشفت وگفت:نادان پنجاه دینار که فقط لُنگ من
می ارزد!!!
بهلول نیز در جوابش گفت: من هم فقط لُنگتان را قیمت کردم
وگرنه خود
خلیفه که ارزشی ندارد!!!
آورده اند که
فتحعلی شاه قاجار گه گاه شعر می سرود و روزی شاعر دربار را
به داوری
گرفت. شاعر هم که شعر را نپسندیده بود بی پروا نظر خود را
باز گفت.فتحعلی
شاه فرمان داد او را به طویله برند و در ردیف چهار پایان به
آخور ببندند.
شاعر ساعتی چند آنجا بود تا آن که شاه دوباره او را خواست و
از نو شعر را برایش
خواند سپس پرسید:«حالا چطور است؟».شاعر هم بی آنکه پاسخی
بدهد
راه خروج پیش گرفت!. شاه پرسید:کجا می روی؟گفت: به طویله!!!
«از سعدی تا آرگون دکتر جواد حدیدی»
زندگی برخی از انسانها دو نیمه دارد
نیمه اول آن را به امید نیمه دوم
ونیمه دومش را در حسرت نیمه اول
امیدوارم که همیشه موفق وپیروز باشید
واز کسانی باشید که به این نکته توجه مخصوص دارید:
«وقت طلاست»
قدرش رو بدونید
شاگرد كار بلد
شخصي فرزند خود را نزد بزازي فرستاد به جهت
شاگردي. بعد از دو سال پرسيد: چيزي آموخته اي؟ گفت: آري، نصف کار را آموخته ام. گفت: آن کدام است؟ گفت: پارچه باز کردن را ياد
گرفته ام، پارچه جمع کردن مانده است.
مسجد بهلول
مسجدی می ساختند، بهلول سر رسید و پرسید: چه می کنید؟
گفتند: مسجد می سازیم؛ گفت: برای چه، پاسخ دادند: برای چه ندارد، برای رضای خدا بهلول
می خواست میزان اخلاص بانیان خیر را به خودشان بفهماند، شبانه آن را بالای سر در
مسجد نصب کرد. سازندگان مسجد روز بعد آمدندو دیدند بالای در مسجد نوشته شده است
«مسجد بهلول» ناراحت شدند، بهلول را پیدا کرده به باد کتک گرفتند که زحمات دیگران
را به نام خودت قلمداد می کنی؟!
بهلول گفت: مگر شما نگفتید که مسجد را برای خدا ساخته ایم؟
فرضا مردم اشتباه کنند و گمان کنند که من مسجد را ساخته ام، خدا که اشتباه نمی کند محرمانه سفارش داد سنگی تراشیدند و روی آن
نوشتند «مسجد بهلول.
حیف از تو نیست با این"خر ها" نشسته ای!؟
روزی بهلول، پیش خلیفه " هارون الرشید " نشسته بود . جمع زیادی از بزرگان خدمت خلیفه
بودند .
طبق معمول ، خلیفه هوس کرد سر به سر بهلول بگذارد. در این
هنگام صدای شیهه اسبی از اصطبل خلیفه بلند شد. خلیفه به مسخره به بهلول گفت: برو ببین این
حیوان چه می گوید ، گویا با تو کار دارد.
بهلول رفت و بر گشت و گفت:این حیوان می گوید: مرد حسابی حیف
از تو نیست با این" خر ها " نشسته ای. زودتر از این مجلس بیرون برو.
ممکن است که : " خریت " آنها در تو اثر کند.
دلیل رشوه دادن به دلقک دربار!
پادشاهي دلقکي داشت که با همه درباريان مزاح مي
کرد و آن ها را مسخره مي کرد جز يک نفر به نام اصيل الدين.
روزي پادشاه به دلقک گفت: تو چرا همه را مسخره
مي کني جز اصيل الدين.
گفت: چون همه به من دو دينار مي دهند و او
صددينار.
شاه اصيل الدين را احضار کرد و سبب پرسيد، اصيل
الدين گفت: دينار به دو تن مي دهند، يکي آن که دستشان بگيرد و ديگر آن که پايشان
نگيرد. امير بسيار خنديد و او را مرخص کرد.
شتر گران!
مردي
شترش
را گم کرده بود. سوگند خورد که اگر شترش را پيدا کند آن را به يک درهم بفروشد. پس
از مدتي شتر پيدا شد.
صاحب شتر براي اين که به سوگندش عمل کرده باشد، گربه اي را
به گردن شتر بست و آن را به بازار برد و براي فروش عرضه کرد. شخصي براي خريد پيش
آمد و گفت: شتر را به چه قيمتي مي فروشي؟ گفت: يک درهم، مشتري که ديد قيمت ارزان
است، فوري يک درهم به مرد داد که شتر را بخرد، اما صاحب شتر گفت: شتر را با گربه
اي که در گردنش آويزان است مي فروشم و قيمت گربه چهار صد درهم است. مشتري گفت: اين
شتر چه ارزان است اگر چنين قلاده اي در گردن نداشت.
سبد گردو
حکایت
میکنند که روزی مردی ثروتمند سبدی بزرگ را پر از گردو کرد، آن را پشت اسب گذاشت و
وارد بازار دهکده شد، سپس سبد را روی زمین گذاشت و به مردم گفت این سبد گردو را
هدیه میدهم به مردم این دهکده، فقط در صف بایستید و هر کدام یک گردو بردارید. به
اندازه تعداد اهالی، گردو در این سبد است و به همه میرسد."
مرد ثروتمند این را گفت و رفت. مردم دهکده پشت سر هم صف
ایستادند و یکییکی از داخل سبد گردو برداشتند. پسربچه باهوشی هم در صف ایستاد. اما
وقتی نوبتش رسید در کنار سبد ایستاد و نوبتش را به نفر بعدی داد. به این ترتیب هر
کسی یک گردو برمیداشت و پی کار خود میرفت. مردی که خیلی احساس زرنگی میکرد با
خود گفت: "نوبت من که رسید دو تا گردو برمیدارم و فرار میکنم. در نتیجه به
این پسر باهوش چیزی نمیرسد."
او چنین کرد و دو گردو برداشت و در لابهلای جمعیت گم شد.
سرانجام وقتی همه گردوهایشان را گرفتند و رفتند، پسرک با لبخند سبد را از روی زمین
برداشت و بر دوش خود گذاشت و گفت: "من از همان اول گردو نمیخواستم این سبد
ارزشی بسیار بیشتر از همه گردوها دارد." این را گفت و با خوشحالی راهی منزل
خود شد.
خیلیها دلشان به گردوبازی خوش است و از این غافلند که آنچه
گرانبهاست و ارزش بسیار بیشتری دارد سبدی است که این گردوها در آن جمع شدهاند.
خیلیها قدر خانواده و همسر و فرزند خود را نمیدانند و دایم با آنها کلنجار میروند
و از این نکته طلایی غافلند که این سبدی که این افراد را گرد هم و به اسم خانواده
جمع کرده ارزشی به مراتب بیشتراز لجاجتها و جدلهای افراد خانواده دارد. خیلیها
وقتی در شرکت یا موسسهای کار میکنند سعی دارند تکخوری کنند و در حق بقیه نفرات
مجموعه ظلم روا دارند و فقط سهم بیشتری به دست آورند. آنها از این نکته ظریف
غافلند که تیمی که در قالب شرکت، آنها را گرد هم جمع کرده مانند سبدی است که
گردوها را در خود نگه میدارد و حفظ این سبد و تیم به مراتب بیشتر از چند گردوی
اضافه است.
بسیاری اوقات در زندگی گردوها آنقدر انسان را به خود سرگرم
میکنند که فرد اصلا متوجه نمیشود به خاطر لجاجت و یا یکدندگی و کلهشقی و تعصب و
خودخواهی فردی و گروهی در حال از دست دادن سبد نگهدارنده گردوهاست و وقتی سبد از
هم میپاشد و گردوها روی زمین ولو میشوند و هر کدام به سویی میروند، تازه میفهمند
که نقش سبد در این میان چقدر تعیینکننده بوده است.
بیایید در هر جمعی که هستیم سبد و تور نگهدارنده اصلی را
ببینیم و آن را قدر نهیم و نگذاریم تار و پود سبد ضعیف شود. چرا که وقتی این تور
نگهدارنده از هم بپاشد دیگر هیچ چیزی در جای خود بند نخواهدشد و به هیچکس سهم
شایسته و درخورش نخواهد رسید. دیگر فرصتها برابر در اختیار کسی قرار نخواهد گرفت
و آرامش و قراری که در یک چهارچوب محکم و استوار قابل حصول است به دست نخواهد آمد.
چگونه به هدف
بزنیم؟
کمانگیر پیر و عاقلی در مرغزاری در حال آموزش تیراندازی به
دو جنگجوی جوان بود. در آن سوی مرغزار نشانه ی کوچکی که از درختی آویزان شده بود
به چشم می خورد. جنگجوی اولی تیری را از ترکش بیرون می کشد. آن را در کمانش می گذارد و نشانه می
رود. کماندار پیر از او می خواهد آنچه را می بیند شرح دهد.
مي گويد: آسمان را مي بينم. ابرها را. درختان را. شاخه هاي
درختان و هدف را. كمانگير پير مي گويد: كمانت را بگذار زمين تو آماده نيستي.
جنگجوي دومي پا پيش مي گذارد .كمانگير پير مي گويد: آنچه را
مي بيني شرح بده.
جنگجو مي گويد: فقط هدف را مي بينم.
پيرمرد فرمان مي دهد: پس تيرت را بينداز. تير بر نشان مي
نشيند.
پيرمرد مي گويد: عالي بود. موقعي كه تنها هدف را مي بينيد
نشانه يريتان درست خواهد بود و تيرتان بر طبق ميلتان به پرواز در خواهد آمد.
بر اهداف خود متمركز شويد.
تمركز افكار بر روي هدف به سادگي حاصل نمي شود. اما مهارتي
است كه كسب آن امكانپذير است و ارزش آن در زندگي همچون تيراندازي بسيار زياد است.
من اینجا
مسافرم
جهانگردی
به دهکده ای رفت تا زاهد معروفی را زیارت کند و دید که زاهد در اتاقی ساده زندگی
می کند. اتاق پر از کتاب بود و غیر از آن فقط میز و نیمکتی دیده می شد.
جهانگرد پرسید: لوازم منزلتان کجاست؟
زاهد گفت: مال تو کجاست؟
جهانگرد گفت:من اینجا مسافرم. زاهد گفت: من هم.
تيمورشاه الفت