معلومات عمومی -- از هر چمنی یک صنمی

نوروز در ازبکستان

عید نوروز در ازبکستان تعطیل رسمی است. در ایام نوروز سراسر کشور چراغانی می شود مردم لباس نو به تن می کنند؛ از آنجا که دولت کمونیستی اتحاد شوروی سابق، نوروز را جشنی دینی می دانست از برگزاری آن جلوگیری می کرد، در نتیجه مردم به نقاط دور از شهر می رفتند تا بتوانند مراسم نوروزی را برپا دارند. از همین رو بسیاری از این جای ها با نام نوروز همراه شده است، نظیر نوروز بلاق (چشمه نور)، نوروز سای (جویبار نوروز) و نوروز تپه (فرازگاه نوروز).

در ازبکستان و نیز در تاجیکستان نوروز بدون سمنک، رنگ و بویی ندارد. سمنک برای آنان همانند افغانستان، یادآور نوروز است. همچنین آیین چهارشنبه سوری همانند ایران در بسیاری از شهرها و نواحی گوناگون ازبکستان با شور و حال تمام برگزار می شود و بخصوص در بخارا و سمرقند از شکوه و استقبال بسیار برخوردار است.

نوروز در قزاقستان

مردم قزاقستان نوروز را اعتدال بهاری می دانند و بر این باورند که در این روز ستاره های آسمانی به نقطه ابتدایی می رسند و همه جا تازه می شود و روی زمین شادمانی بر قرارمی شود. به اعتقاد آنها نوروز روزی است که «سنگ نیلگون» سمرقند آب می شود.

در شب سال تحویل هر صاحبخانه دو شمع در بالای خانه اش روشن می کند و خانه اش را خانه تکانی می کند؛ چون مردم قزاق باور بر این دارند که تمیز بودن خانه در آغاز سال نو باعث می شود افراد آن خانه دچار بیماری و بدبختی نشوند.

در عید نوروز جوانان یک اسب سرکش را زین کرده و عروسکی که ساخته دست خودشان است با آویز زنگوله ای به گردنش درساعت سه صبح که ساعتی معین از شب قزیر است رها نموده تا به این شکل مردم را بیدار کنند. عروسک در حقیقت نمادی از سال نو است که آمدن خود را سوار بر اسب به همه اعلام می کند.

نوروز برای قزاق ها بسیار مقدس بوده و اگر در این روز باران یا برف ببارد آن را به فال نیک می گیرند و معتقدند سال خوبی پیش رو خواهند داشت. در عید نوروز مردم لباس نو و سفید به تن می کنند که نشانه شادمانی است. دید و بازدید اقوام دراین ایام با زدن شانه ها به یکدیگر از آیین و رسوم مردم قزاق در ایام عید نوروز است، همچنین پختن غذایی به نام نوروز گوژه (آش نوروز) که تهیه آن به معنی خداحافظی با زمستان و غذاهای زمستانی است و از هفت نوع ماده غذایی تهیه می شود در این ایام جزو آیین و رسوم این سرزمین است.

مسابقات معروفی نیز در ایام نوروز در قزاقستان برگزار می شود که از مهم ترین آنان می توان به «قول توزاق» اشاره نمود که بین گروه های مرد و زن برگزار می شود. اگر برنده زن ها باشند قزاق ها معتقدند آن سال خوب و پربرکتی است اگر مردها پیروز شوند آن سال نامساعد خواهد بود.

نوروز در زنگبار (تانزانیا)

شاید تعجب کنید اما حتی در زنگبار هم مردم نوروز را جشن می گیرند؛ چراکه در قرن های گذشته گروه بزرگی از مردم شیراز به زنگبار در کرانه های شرقی قاره افریقا کوچ کردند و آیین های ایرانی خود مانند نوروز را نیز با خود بردند. جشن نوروز در زنگبار «نوروزی» نامیده می شود و هنوز یکی از جشن هایی است که با تغییر فصل در این کشور گرامی داشته می شود و بین مردم رواج دارد.

نوروز در ترکمنستان                                                                                        طبق روایات ترکمن ها، جشن بهاری نوروز، بیش از 3 هزار سال پیش در خراسان، همزمان با آغاز کشاورزی ایجاد شد و به تمامی کشورهای همسایه رواج یافت.                                              
ریشه نوروز در دین زرتشتی است. نوروز باستانی ترین جشن کشاورزان است که پدیدار شدن آن مرتبط با ایجاد تقویم کشاورزی است. فردوسی و عمر خیام که در زمان ملک شاه سلجوقی در خاک کنونی ترکمنستان خدمت می کردند، نوروز را مرتبط با پادشاهان افسانه ای ایرانی، از جمله جمشید و کیومرث می دانستند.                                
طبق سنت، تا پیش از فرا رسیدن سال نو مردم باید خانه و حیاط های خود را تمیز کرده و بدهی های خود را بپردازند.
ترکمن ها روی میز نوروز، نان و پیراشکی هایی از آرد گندم، ارزن، ذرت، لوبیا، لپه، عدس، برنج، کنجد و نخود می گذارند. در نوروز خوراک هایی از هفت چیز آماده می کنند که بیشتر آنها گیاهی هستند، مشهورترین خوراک نوروزی، سمنک است.

سمنک.......................................

نوروز در میان کشورهای جنوبی حوزه خلیج فارس

بر خلاف تصور بسیاری از ما فارسی زبانان جشن نوروز در برخی کشورهای عربی مانند کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس نیز برگزار می شود. اهمیت نوروز در برخی از این کشورها به اندازه ای است که در برخی طایفه ها نوروز به عنوان یک سنت جدا ناپذیر در فرهنگشان در آمده و نسبت به آن تعصب ویژه ای دارند. برخی از این کشورها که پیشینه تاریخی شان به درون اریانای بزرگ مرتبط می شود نوروز را جشن ملی خود میدانند و بسیاری از آداب و رسوم و فرهنگ هایشان دقیقا اریایی است . مانند بخشهای کردنشین ترکیه - کردستان عراق - کردستان سوریه - بخشهای شیعه نشین عراق – ایران - ازبکستان - ترکمنستان - آذربایجان قفقاز - ارمنستان - تاجیکستان - افغانستان - بلوچستان پاکستان - کشمیر و . . .

نوروز در سوریه

مراسم جشن نوروز در سوریه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. البته عمده این مراسم توسط کردهای سوریه که به نوروز اهمیت خاصی می دهند، برگزار می شود. آداب و رسوم کردهای سوریه شباهت بسیاری به آداب و رسوم فارسی زبانان  دارد و بخصوص شباهت زیادی با مراسمهای کردهای لبنان دارد. مردم سوریه نیز هم زمان با نخستین روز بهار و نو شدن طبیعت به دشت و صحرا می روند و به جشن و پایکوبی می پردازند.

بواسطه حساسیت های قومی و عدم تطابق فرهنگی - نژادی و زبانی میان عربهای سوریه و کردهای نژاد سوریه برگزاری مراسم نوروز توسط کردها زیر نظر شدید دستگاه های امنیتی سوریه برگزار می شود.

کردهای سوریه نیز همانند کردهای لبنان نوروز را به دو معنا تفسیر می کنند. یکی به عنوان «عید آزادی» و دیگری به عنوان «عید بهار».

کردها همچنین معتقدند، کشتى حضرت نوح پيامبر (ع) در شب نوروز بر کوه «جودى» در کردستان ترکيه نشست و توفان پايان يافت. آنها همچنین معتقدند که حضرت ابراهيم خليل (ع) نيز در نوروز از آتش مشرکان در امان ماند و آتش براى وى به گلستان تبدیل شد.

در نوروز کردها نیز مانند دیگر اقوام ایرانی لباس نو مى‌پوشند، بهترين غذاى سنتى مورد علاقه‌شان را آماده مى‌کنند، با همديگر به تفريح‌گاه‌ها مى‌روند و روزهاى طبيعت و عيدهاى آزادى و بهار را با شادى سپرى مى‌کنند.